سندرم روده تحریک پذیر در کودکان

سندرم روده تحریک پذیر (Irritable Bowel Syndrome) که به اختصار به آن آی بی اس (IBS) میگویند و مردم آن را به عنوان روده عصب میشناسند، یک اختلال مزمن (دراز مدت) است که بر روده بزرگ تاثیر میگذارد. سندرم روده تحریک پذیر باعث درد و علائم دیگری در ناحیه شکم میشود. در آی بی اس، روده بزرگ به نظر نرمال میرسد اما آن طور که باید، عمل نمیکند.

چه عواملی باعث سندرم روده تحریک پذیر در کودکان میشود؟

علت فیزیکی سندرم روده تحریک پذیر یا روده عصبی مشخص نیست. کودکی که به این وضعیت دچار شده است ممکن است روده اش بیش از حد نرمال حساس باشد به این معنی که روده واکنش شدیدی به چیزهایی که اهمیتی ندارند، نشان میدهد. عوامل روده عصبی در کودکان ممکن است به صورت زیر باشد:
حرکت غذا در داخل روده ها مشکل دارد
روده ها به کشش و حرکت حساسیت شدید دارند
استرس
رشد بیش از حد باکتریها در داخل روده
همه این موارد میتوانند منجر به روده عصبی شوند.

سندرم روده تحریک پذیر در چه کودکانی بیشتر اتفاق می افتد؟

کودکانی که یکی از والدین آنها یا هردوی آنها دچار این مشکل هستند، بیشتر احتمال دارد که این بیماری گرفتار شوند. نوجوانان بیشتر از کودکان دچار آی بی اس میشوند. این وضعیت در دختران و پسران به یک اندازه شایع است.

علائم سندرم روده تحریک پذیر در کودکان چیست؟

علائم در هر کودکی ممکن است متفاوت باشد. به طور کلی علائم روده عصبی در کودکانبه صورت زیر میتواند باشد:
درد شکم که به صورت مکرر تجربه میشود. دردی که بیش از سه ماه طول بکشد، مزمن خوانده میشود
تغییر الگوی عملکرد روده مثل اسهال یا یبوست
آشفتگی معده (حالت تهوع)
احساس سرگیجه
کاهش اشتها
نفخ .و باد شکم
گرفتگی شکم
نیاز به دفع فوری
احساس عدم تخلیه کامل مدفوع در اجابت مزاج
وجود مخاط در مدفوع
علائم سندرم روده تحریک پذیر ممکن است شبیه مشکلات پزشکی دیگر باشد بنابراین حتما برای تشخیص درست، به پزشک مراجعه کنید.

تشخیص سندرم روده تحریک پذیر در کودکان چگونه است؟

پزشک سابقه سلامت کودک و علائم او را جویا شده و معاینه بدنی انجام میدهد. تشخیص آی بی اس با رد احتمال بیماریهای دیگر عامل این علائم انجام میشود. برخی علائم ممکن است به بیماری دیگری به جز آی بی اس، اشاره کنند. در این صورت پزشک آزمایشهای بیشتری انجام میدهد. این علائم هشدار دهنده به صورت زیر است:
کاهش وزن
استفراغ
تب بدون علت
اسهال خونی
تاخیر در رشد
بزرگ شدن کبد
همچنین ممکن است تعدادی آزمایش برای بررسی عفونت و التهاب انجام شود:
آزمایش خون- در آزمایش خون مشخص میشود آیا کودک کم خونی، عفونت یا بیماری دیگر عامل التهاب دارد یا نه
نمونه ادرار- در آزمایش ادرار عفونت دستگاه ادراری مشخص میشود
نمونه مدفوع – نمونه مدفوع نشان میدهد آیا انگل یا باکتری عامل اسهال بوده است یا خیر
نمونه مدفوع برای بررسی خون – ممکن است خون پنهان در مدفوع به راحتی تشخیص داده نشود. تنها با استفاده از محلول خاصی که در هنگام تماس با خون به رنگ آبی در می آید، وجود خون تشخیص داده میشود. اگر خون در مدفوع وجود داشته باشد ممکن است علت آن التهاب دستگاه گوارش باشد.
آزمایش هیدروژن نفس – در این تست مشخص میشود آیا کودک مشکل عدم تحمل لاکتوز دارد (یعنی نمیتواند لاکتوز موجود در لبنیات را هضم کند)
عکس پرتوی ایکس از شکم – عکس برداری با پرتوی ایکس مشخص میکند اندامهای داخلی چگونه هستند و آیا زایده ای در آنها وجود دارد یا نه
سونوگرافی شکم – در سونوگرافی (اولتراسوند) از امواج صوتی با فرکانس بالا برای عکس برداری از اندامهای داخلی استفاده میشود.
اندوسکوپی فوقانی – در اندوسکوپی فوقانی لوله باریک انعطاف پذیری که در سر آن لامپ و دوربین نصب شده، وارد دستگاه گوارش میشود تا پزشک وضعیت داخل دستگاه گوارش را مستقیما روی نمایشگر کامپیوتر مشاهده نماید. همچنین میتوان با این دستگاه نمونه برداری انجام داد.
کلونوسکوپی – در کلونوسکوپی یک لوله باریک انعطاف پذیر که در سر آن لامپ و دوربین تعبیه شده، از طریق مقعد وارد روده بزرگ میشود.

روشهای درمان سندرم روده تحریک پذیر در کودکان چیست؟

پزشک بر اساس موارد زیر برنامه درمانی را مشخص میکند:
• سن ، وضعیت سلامت عمومی و سابقه پزشکی
• جدی بودن مشکل کودک
• توانایی کودک در همکاری با پزشک در درمان و مصرف دارو
• انتظار بدتر شدن وضعیت کودک
• نظر والدین در مورد درمان
علاج قطعی برای روده عصبی وجود ندارد و هدف اصلی از درمان، رفع علائم و بالا نگه داشتن کیفیت زندگی است. روشهای درمانی شامل موارد زیر میتواند باشد:
1- تغییر در برنامه غذایی
قند لاکتوز میتواند منجر به علائم سندرم روده تحریک پذیر شود. اگر کودک نمیتواند لاکتوز را هضم کند بهتر است مصرف آن محدود شود. با پزشک در مورد مصرف آنزیم گوارش لاکتوز صحبت کنید.
مصرف فیبر زیاد برای کودکان بحث برانگیز است چرا که میتواند نفخ و گاز شکم را افزایش دهد. مصرف فیبر زیاد برای بزرگسالان و همچنین کودکانی که یبوست دارند توصیه میشود.
پیش از اضافه کردن پروبیوتیک به برنامه غذایی کودک با پزشک او صحبت کنید. همه انواع پروبیوتیک یکسان نیستند و تاثیر مشابه ندارند.
در صورتی که کودک آلرژی غذایی دارد یا برخی غذاها را نمیتواند هضم کند در برنامه غذایی او تغییراتی ایجاد کنید.
2- مصرف دارو
اگر کودک علائم شدیدی را تجربه میکند ممکن است تجویز دارو برای او مفید باشد.
3- کنترل استرس
هنگامی که دوره های دردناک سندرم روده تحریک پذیر شروع میشود به کودک کمک کنید توجه خود را به چیزهای جالب و خوشایند معطوف نماید. در موارد نادر از روشهایی مثل بیوفیدبک و طب سوزنی ممکن است بتوان کمک گرفت. یوگا نیز میتواند موثر باشد.

عوارض سندرم روده تحریک پذیر در کودکان چیست؟
کودکی که دچار روده عصبی باشد اغلب به طور کامل بهبود نمی یابد. علائم فیزیکی این بیماری میتواند منجر به استرس و مشکلات روحی روانی شود. مثلا کودکی که اسهال دارد ممکن است نتواند خود را به دستشویی برساند. این باعث میشود کودک در موقعیتهای خجالت آور قرار بگیرد و دیگر تمایلی به مدرسه رفتن یا بازی با دوستان نداشته باشد. از افسردگی و اضطراب ناشی از این اتفاقات نیز نباید غافل شد.
بیشتر کودکانی که روده عصبی دارند رشد طبیعی دارند اما در برخی از آنها ممکن است چنین نباشد. برخی کودکان به علت درد شکم، ممکن است کمتر غذا بخورند و دچار کاهش وزن شوند.

والدین کودکان مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر، چگونه به کودکشان کمک کنند؟

علائم این بیماری ممکن است زندگی کودک را تحت تاثیر قرار بدهد. باید برای مدیریت این بیماری با پزشک به صورت پیوست مشاوره داشته باشید. ممکن است لازم باشد برنامه هایی برای حل مشکلات تغذیه، مدرسه و مشکلات روانی کودک در نظر بگیرید.
سعی کنید محرکهایی که باعث تشدید علائم یا شروع آنها میشوند را بشناسید. معمولا محرکهای علائم سندرم روده تحریک پذیر به صورت زیر است:
حجم زیاد غذا (سعی کنید غذای کودک را در حجم کمتر و دفعات بیشتر بدهید)
غذاهای چرب
محصولات لبنی
کافئین
شیرین کننده های مصنوعی
اگر علائم کودک و غذایی را که پیش از آن خورده است مدتی بنویسید، متوجه میشوید چه چیزهایی برای کودک مشکل ساز میشوند. با نگرش مثبت استرس کودک را پایین بیاورید و به او کمک کنید در فعالیتهای مدرسه و فعالیتهای اجتماعی دیگر مشارکت کند. برخی از روشهایی که میتوانند به مدیریت استرس کودک و مشکلات روانی او کمک کنند عبارتند از:
تکنیکهای آرام سازی
پرت کردن حواس به کارهای دیگر
هیپنوتراپی
درمان رفتاری شناختی
بیوفیدبک

سندروم روده تحریک پذیر در کودکان

در چه صورت باید کودک را به پزشک نشان دهم؟

اگر کودک هر یک از علائم زیر را دارد به پزشک مراجعه کنید:
درد شکم
اسهال یا یبوست طولانی مدت
هر گونه علائم دستگاه گوارش
در صورتی که کودک سندرم روده تحریک پذیر دارد و علائم دیگری مانند زیر را دارد فورا با پزشک تماس بگیرید:
کاهش وزن
استفراغ
اسهال شدید
تب
علائم ادراری
اسهال خونی
تغییراتی پوست

نکاتی که والدین باید به خاطر داشته باشند

روده عصبی یک اختلال طولانی مدت است که در روده بزرگ اتفاق می افتد
این وضعیت باعث درد شکم و علائم دیگر روده میشود
محرکهایی که باعث علائم کودک میشوند را شناسایی و حذف کنید
هیچ درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد و هدف از درمان رفع علائم است
سندرم روده تحریک پذیر میتواند فعالیتهای روزمره کودک را تحت تاثیر قرار بدهد



https://www.stanfordchildrens.org/en/topic/default?id=irritable-bowel-syndrome-in-children-90-P01983

به اشتراک بگذارید :
تماس با ما (سریع)
تماس با ما