اسهال مزمن در کودکان

اگر چند مرتبه در روز مدفوع شل و آبکی دفع کنید، اسهال دارید. اسهال (Diarrhea) وضعیتی است که به دفعات افراد آن را تجربه میکنند و معمولا ظرف یکی دو روز بدون درمان، برطرف میشود. اسهال اگر چهار هفته طول بکشد حتی اگر پیوسته نباشید، اسهال مزمن نامیده میشود.
هنگامی که اسهال چند روز طول میکشد، میتواند باعث خشک و بی آب شدن بدن شود. نوزادان و کودکان کم سن بیشتر مستعد خشکی بدن در اثر اسهال هستند. در دوره های اسهال بدن مایعات و الکترولیتها را از دست میدهد. الکترولیتها مواد معدنی هستند که برای عملکردهای مختلف بدن لازمند و بر عملکرد عضله، میزان آب موجود در بدن و اسیدیته خون تاثیر میگذارند.
اگر اسهال کودکتان بیش از 24 ساعت طول کشیده است به خصوص اگر همراه با تب باشد فورا به پزشک اطفال مراجعه کنید. اسهال مزمن میتواند به شوک یا آسیب دیدن اعضاء کودک منجر شود.
در کودکان زیر 5 سال اسهال عامل اصلی سوء تغذیه است. بسیاری از این موارد به علت آلودگی آب و غذا رخ میدهد. در کشورهای در حال توسعه احتمال زیادی دارد که یک کودک زیر سه سال سه دوره اسهال در سال داشته باشد. هر دوره اسهال باعث میشود کودک از دریافت مواد مغذی مورد نیاز برای رشد، محروم بماند. بنابراین تداوم دوره های اسهال منجر به سوء تغذیه میشود. سوء تغذیه میتواند دوره های اسهال را ادامه بدهد.
اسهال در سرتاسر دنیا دومین عامل مرگ در کودکان زیر 5 سال است و هر ساله تقریبا جان 760 هزار کودک را میگیرد.

چه عواملی منجر به اسهال میشوند؟

علت اسهال در کودکان همیشه تشخیص داده نمیشود اما شایعترین عوامل عبارتند از:
• مصرف بیش از حد آب میوه یا میوه
• مصرف داروهای چرک خشک کن (آنتی بیوتیک) یا سایر داروها (در کودک شیرخواره یا مادر که به کودک شیر میدهد)
• آلرژی یا حساسیت به برخی غذاها
• تغییرات غذایی (در خود کودک یا مادر که به او شیر میدهد)
اسهال شدید ممکن است در اثر موارد زیر ایجاد شود:
• بیماری التهاب روده
• عفونت باکتریایی
• عفونت ویروسی
• انگل
• سوء تغذیه
• مناسب نبودن آماده سازی غذا
• ضعف بهداشت
کودکانی که به کشور خارجی به خصوص کشورهای در حال توسعه رفته اند در خطر بیشتر اسهال مسافرتی قرار دارند. این وضعیت معمولا زمانی اتفاق می افتد که فرد آب یا غذای آلوده مصرف میکند.

علائم اسهال در کودکان چیست؟

اغلب نوزادان مدفوع شل دارند بنابراین به محض مشاهده مدفوع شل نگران نشوید. با این حال افزایش ناگهانی مدفوع آبکی به خصوص اگر همراه با تب یا گرفتگی بینی باشد میتواند نشانه اسهال در کودک باشد. علائم دیگر عبارتند از:
• درد یا گرفتگی شکم
• حالت تهوع
• اضطرار برای رفتن به دستشویی یا از دست دادن کنترل روده
• تب و لرز
• خشکی بدن

علائم خشکی بدن چیست؟

خشکی یا دهیدراته شدن بدن زمانی اتفاق می افتد که بدن مایعات کافی دریافت نمیکند تا درست کار کند. در نوزادان و کودکان کم سن خشکی بدن به سرعت پیش میرود و در صورت عدم درمان فوری میتواند به عوارض جدی و خطرناک شود. عوارض خشکی بدن عبارتند از شوک، صدمه دیدن اعضاء داخلی و کما.
علائم خشکی بدن عبارتند از:
• خشکی دهان
• خشکی و گود افتادگی چشم ها
• گود افتادگی گونه
• عدم ریزش اشک هنگام گریه کردن
• تحریک پذیری و بهانه گیری
• خشکی پوست
• خستگی
علائم زیر نشان دهنده بی آبی شدید بدن هستند:
کودک بیش از هشت ساعت است که ادرار نکرده است
کودک به شدت بی حال است
بخش نرم روی سر نوزاد (ملاج) به نظر فرو رفته می رسد
پوست حالت ارتجاعی خود را از دست داده و هنگامی که نیشگون میگیرید سریع به حالت اول برنمیگردد
تب بالا
از دست دادن هوشیارری
اگر کودک علائم خشکی بدن را نشان میدهد فورا او را به بیمارستان برسانید.
مراقبت از کودک مبتلا به اسهال در خانه
درمانهای خانگی اسهال در مواردی که اسهال خفیف باشد، معمولا موثرند. باید بدانید داروهای بدون نیاز به تجویز پزشک که برای درمان اسهال بزرگسالان استفاده میشوند نباید برای کودکان مصرف شوند. پیش از دادن هر گونه دارو حتما با پزشک مشورت کنید.
مراقبتهای خانگی برای اسهال کودکان:
مراقب باشید کودک مایعات کافی بنوشد تا مایعات از دست رفته او جبران شود
غذاهایی که باعث تحریک اسهال میشوند، به کودک ندهید
مرتبا دستان خود را بشویید به خصوص پس از تعویض پوشک کودک. این کار برای جلوگیری از گسترش باکتریها لازم است.
تغذیه از شیر مادر باید در دوران اسهال نیز ادامه داشته باشد. شیر مادر میتواند علائم اسهال را کاهش داده و بهبودی را تسریع نماید.
به دقت بر وضعیت کودک نظارت کنید. اگر متوجه علائم بی آبی کودک شدید فورا با پزشک تماس بگیرید.
پس از هر بار که شکم کودک کار میکند، پوشک او را عوض کنید تا از تحریکات پوستی جلوگیی شود. به جای این که با دستمال کودک را تمیز کنید، او را با آب بشویید تا پوست او کمتر تحریک شود. کرم حاوی اکسید روی (زینک اکسید) میتواند به آرام شدن پوست و محافظت از آن کمک کند.

چه زمانی باید کودک را به پزشک نشان دهیم؟

در صورتی که اسهال بیش از دو روز طول کشیده است باید کودک را نزد پزشک ببرید. همچنین اگر هر یک از علائم زیر را در کودک میبینید، او را نزد پزشک ببرید:
تب
اسهال خونی
اسهال شدید (بیش از هشت مرتبه دفع در طول هشت ساعت)
اسهال همراه با استفراغ
گرفتگی یا درد شکم
اسهال مکرر
تاکید میشود اسهال در نوزادان و کودکان کم سن به سرعت به خشکی بدن منجر میشود که وضعیتی خطرناک است بنابراین در مراجعه به متخصص اطفال تردید نکنید.

اسهال مزمن چگونه تشخیص داده میشود؟

در صورتی که اسهال مزمن شده باشد دکتر تلاش میکند علت آن را مشخص کند. جویا شدن سابقه پزشکی کامل و معاینه کودک اولین کارهایی است که انجام میشود. در مورد رژیم غذایی کودک، عادات خوردن و داروهایی که مصرف میکند به پزشک توضیح بدهید. ممکن است برای پی بردن به علت اسهال آزمایشهای زیر انجام شود:
آزمایش خون برای بررسی بیماریها
آزمایش کشت مدفوع برای بررسی باکتری و انگل
تست آلرژی
بسته به نتیجه آزمایش، درمان صورت میگیرد.

اسهال مزمن در کودکان چگونه درمان میشود؟

برنامه درمانی بستگی به عامل و شدت اسهال دارد. در صورتی که اسهال مزمن یا خشکی بدن مشاهده شود ممکن است لازم باشد کودک بستری شود. مایعات حاوی الکترولیتهای حیاتی برای بازگرداندن تعادل به بدن، به کودک داده میشود.
توصیه های پزشک را به دقت گوش کنید و رعایت نمایید. از دادن غذاها یا مایعاتی که اسهال را تحریک میکنند، خودداری کنید. تا زمانی که اسهال فروکش کند، غذاهای بدون افزودنی مثل سیب زمینی، نان تست یا موز بدهید.

چگونه از اسهال در کودکان جلوگیری کنیم؟

همیشه نمیتوان از اسهال پیشگیری کرد اما میتوان خطر اسهال را میتوان با حفظ بهداشت و رعایت دستورات آماده سازی غذا، کاهش داد.

اسهال مسافرتی
اگر میخواهید به کشور خارجی سفر کنید با پزشک کودک مشورت کنید. پزشک اطلاعات خوبی راجع به روشهای پیشگیری از اسهال مسافرتی در اختیار شما قرار میدهد. برخی از مواردی که باید به خاطر داشته باشید به این صورت است:
از آب های بهداشتی و بسته بندی برای نوشیدن، یخ درست کردن، پخت و پز و شستشوی دندانها استفاده کنید
از مصرف لبنیات غیر پاستوریزه خودداری کنید
میوه ها و سبزیجات خام را بشویید و پوست بگیرید
از مصرف هر گونه گوشت یا غذای دریایی خام یا نیم پز پرهیز کنید
هرگز از دستفروشها خوراکی خام نخرید
از منزل برای کودک مقداری خوراکی بردارید
مرتبا دستان خود و کودکتان را بشویید
دستمال پاک کننده دست بردارید تا در صورتی که امکانات شستشوی دست در اختیار نداشتید، بتوانید با آن دستان خود را تمیز کنید

روتاویروس
دو واکسن مورد تایید سازمان نظارت بر غذا و داروی امریکا برای پیشگیری از عفونتهای روتاویروس در کودکان وجود دارد. هر دو واکسن روتاویروس در چند نوبت در ماههای اول زندگی داده میشوند. از متخصص اطفال در مورد این واکسنها سوال کنید.


https://www.healthline.com/health/diarrhea-in-children-diet

به اشتراک بگذارید :
تماس با ما (سریع)
تماس با ما